Σάββατο, 25 Ιανουαρίου 2014

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΤΙΜΗΣ



Προς: Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά
Κοινοποίηση προς:
τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ κ. Αλέξη Τσίπρα
τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ κ. Ευάγγελο Βενιζέλο
τον Πρόεδρο των Ανεξάρτητων Ελλήνων κ. Πάνο Καμμένο
τον Πρόεδρο της +ΗΜΑΡ κ. Φώτη Κουβέλη
τον Γ.Γ. του ΚΚΕ κ. +ημήτρη Κουτσούμπα
τον Υπουργό Οικονομικών κ. Γιάννη Στουρνάρα
τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα
τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Κωνσταντίνο Χατζηδάκη
τον Υφυπουργό Ανάπτυξης κ. Αθανάσιο Σκορδά
τον Υπουργό Πολιτισμού κ. Πάνο Παναγιωτόπουλο

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΤΙΜΗΣ
Γίνεται τελευταία λόγος για κατάργηση των προστατευτικών διατάξεων που αφορούν το βιβλίο, πράγμα που σε απλά ελληνικά σημαίνει κατάργηση της ενιαίας τιμής. Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου εκφράζει την απόλυτη αντίθεσή της σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το οποίο θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για το ποιοτικό βιβλίο και για όσους εκδότες, βιβλιοπώλες και πνευματικούς δημιουργούς το υπηρετούν. Και εξηγούμε το γιατί: 

Η ενιαία τιμή του βιβλίου, που ξεκίνησε από την πρωτοπόρο στο θέμα αυτό Γαλλία, έχει διττό σκοπό: να εξορθολογίσει την αγορά και να προστατεύσει και ενισχύσει τον πλουραλισμό στον χώρο του βιβλίου. Πιο συγκεκριμένα, να προστατεύσει το σοβαρό και δύσκολο άρα αντιεμπορικό βιβλίο, το οποίο είναι το στοιχείο που προάγει την παιδεία, τον πολιτισμό και άρα το δημοκρατικό πολίτευμα. Επιπλέον, ας γίνει σε όλους σαφές πως η ενιαία τιμή αφορά ένα μέρος της εκδοτικής παραγωγής και όχι το μεγαλύτερο, διότι περιλαμβάνει μόνο τα βιβλία εκείνα που τυπώθηκαν εντός της τελευταίας διετίας. Όποιος πιστεύει ότι το βιβλίο, σ’ όλη του την παραγωγή και τον πλουραλισμό, αποτελεί ελεύθερη έκφραση που ούτε πρέπει να υποτάσσεται σε ιδεολογίες, ούτε πρέπει να δημιουργείται σε καθεστώς ασφυκτικών πιέσεων της αγοράς, έχει πολλούς λόγους να υποστηρίξει την ύπαρξη της ενιαίας τιμής. 
Η ενιαία τιμή ισχύει σήμερα στις εξής χώρες:
• Γαλλία (από το 1981, ο οποίος επεκτάθηκε το 2011 και για τα ebooks)
• Γερμανία (νόμος του 1887 που αντικαταστάθηκε με νεότερο νόμο του
2002)
• Ισπανία (από το 1975)
• Ιταλία (από το 2005)
• ?ανία (από το 2001)
• Ολλανδία (από το 2005)
• Πορτογαλία (από το 1996)
• Αυστρία (από το 2000)
• Βέλγιο
• Λουξεμβούργο
• Ιαπωνία (από το 2008)
• Μεξικό (από το 2008)
• Αργεντινή (από το 2001)
• Νότια Κορέα (από το 2002)
• Νορβηγία, Ουγγαρία και Σλοβενία (συμφωνία μεταξύ εκδοτών και βιβλιοπωλών)
Ο νομοθέτης πιστεύει, και αυτό πιστεύουμε και εμείς, ότι, για να διατηρηθεί η πολυμορφία πρέπει να ενισχυθούν όλοι οι διαθέτες βιβλίων, από τους μικρότερους ως τους μεγαλύτερους. Είναι γνωστό ότι οι μεγάλες αλυσίδες, που ενδιαφέρονται για την ταχεία ανάπτυξή τους και στηρίζονται σε κεφάλαια που απαιτούν ταχεία απόδοση, επιδιώκουν αφενός μεν να διαθέτουν βιβλία ταχείας κυκλοφορίας, τα γνωστά «bestsellers», και αφετέρου να προσελκύσουν όσο το δυνατό μεγαλύτερο κοινό. Χωρίς την ενιαία τιμή, οι μεγάλες αλυσίδες, εφόσον έχουν τη δυνατότητα να κάνουν μεγαλύτερες εκπτώσεις και να τις διαφημίζουν αναλόγως, κατορθώνουν σε μεγάλο βαθμό να παίρνουν την πελατεία των μικρών βιβλιοπωλείων, με τελικό αποτέλεσμα πολλά από αυτά να κλείνουν. Συχνά μάλιστα κλείνουν τα μικρά βιβλιοπωλεία που διευθύνονται από ανθρώπους που αγαπούν το βιβλίο, που οι ίδιοι έχουν πνευματικά ενδιαφέροντα και ανάλογη παιδεία. Σ’ αυτήν όμως την περίπτωση, βιβλία με μικρή κυκλοφορία, τα οποία ο εκδότης θα διέθετε σ’ ένα μεγάλο αριθμό βιβλιοπωλείων, αυτομάτως γίνονται ζημιογόνα για την εκδοτική επιχείρηση με αποτέλεσμα να μην εκδίδονται. Έσχατη συνέπεια μιας τέτοιας κατάστασης θα είναι να καταντήσει ο εκδότης να εκδίδει βιβλία κατά παραγγελία των μεγάλων αλυσίδων. Δεν θα αργήσουν ίσως να δημιουργηθούν και ομάδες εργασίας που θα παράγουν βιβλία κατά ορισμένα πρότυπα.
Τα παραδείγματα από τις χώρες όπου δεν υφίσταται ενιαία τιμή είναι αποκαλυπτικά: στην Αγγλία, μέσα σε μία τετραετία, τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία από 1.800 μειώθηκαν σε 1.280. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι η αλυσίδα Βorders με 69 βιβλιοπωλεία στην Αγγλία, 686 στις ΗΠΑ και 19.500
εργαζόμενους χρεοκόπησε λόγω του ανηλεούς πολέμου τιμών (κυρίως εναντίον της Amazon) προκειμένου να συγκρατήσει το μερίδιο της αγοράς που έχανε από το ηλεκτρονικό εμπόριο. Για τους ίδιους λόγους ο Waterstones, με 288 βιβλιοπωλεία και 4.500 εργαζόμενους, ήταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας και διεσώθη διότι αγοράστηκε από Ρώσο δισεκατομμυριούχο και η Barnes and
Noble, ιστορική φίρμα με 1.360 βιβλιοπωλεία στις ΗΠΑ, έχει συρρικνωθεί στα 675 και αναζητά χρηματοδότες.
Υπάρχει επίσης ο ισχυρισμός ότι τάχα η κατάργηση της ενιαίας τιμής θα κάνει το βιβλίο φθηνότερο. Υπάρχει άλλος ισχυρισμός πως την εποχή της οικονομικής απελευθέρωσης η ενιαία τιμή τάχα καταργεί τον ανταγωνισμό. Και τα δύο επιχειρήματα είναι έωλα. Μελέτες που έγιναν από το ΕΚΕΒΙ μετά τα πρώτα έτη εφαρμογής της ενιαίας τιμής αποδεικνύουν οι τιμές όχι μόνο δεν ανέβηκαν, αλλά συγκρατήθηκαν σε χαμηλά επίπεδα (παρακαλούμε δείτε αριθμητικό παράδειγμα στο Παράρτημα 1, καθώς επίσης και εικόνα των τιμών της Amazon στο Παράρτημα 2)
Επιπλέον, ο ανταγωνισμός δεν καταργείται – υπάρχει μεταξύ των εκδοτών. Η Ελλάδα είναι μια πολύ μικρή αγορά, ο Έλληνας εκδότης δεν κάνει εύκολη απόσβεση του κόστους του, λόγω του περιορισμένου αναγνωστικού κοινού. Κάθε εκδότης προσπαθεί να εκδώσει το καλύτερο βιβλίο και στη χαμηλότερη τιμή, ενώ παράλληλα επιβαρύνεται και με έξοδα μετάφρασης. Αν κάποιος τον
αναγκάζει να ανεβάζει τις τιμές, αυτός είναι εκείνος που του ζητάει μεγαλύτερες εκπτώσεις. Και αν αυτός που ζητάει μεγαλύτερες εκπτώσεις στη συνέχεια κάνει εκπτώσεις στο κοινό, τότε πρόκειται για μια δημιουργία φούσκας που κάποιος την προκαλεί και στη συνέχεια την τρυπάει για να ξεφουσκώσει αποβλέποντας στο προσωπικό του συμφέρον.
Στο πνεύμα των παραπάνω στην Ελλάδα ψηφίστηκε ο σχετικός νόμος (2557 - 24/12/1997, ΦΕΚ 271, τεύχος 1, άρθρο 1 παρ. 3 & Υπουργική Απόφαση, αριθμός ΥΠΠΟ / Γραμματ./α/ Φ33/7666, ΦΕΚ 215, τεύχος 2, 06/03/1998), ο οποίος παρά τις ατέλειές του λειτούργησε μέχρι τώρα. Σήμερα, αντί να
προσπαθούμε να ενισχύσουμε και να βελτιώσουμε τον νόμο αυτό, ακούμε πως ενδέχεται να καταργηθεί.

Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου θεωρεί πως οποιαδήποτε διατάραξη του συστήματος της ενιαίας τιμής θα έχει ως αποτέλεσμα:
• να πληγεί το βιβλίο, και ιδιαίτερα το σοβαρό βιβλίο
• να πληγεί ο πολιτισμός στη χώρα μας
• να ματαιωθεί η προσπάθεια που κάνουν οι εκδότες να φέρουν το κοινό σε επαφή με σπουδαία, πλην όμως αντιεμπορικά, έργα
• να κλείσουν επιχειρήσεις
• να μείνουν χωρίς δουλειά χιλιάδες εργαζομένων
• να μην εισπράττει το κράτος φόρους, ΦΠΑ και όλα τα παρεπόμενα

Η ενιαία τιμή προστατεύει όλα τα παραπάνω και, το σημαντικότερο, προστατεύει τον πλουραλισμό και την ελεύθερη διάδοση ιδεών.

Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου καλεί
τον κόσμο του βιβλίου
την πανεπιστημιακή κοινότητα
τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης
τα πολιτικά κόμματα
κάθε ενεργό πολίτη αυτής της χώρας
να πάρουν θέση υπέρ της ενιαίας τιμής
Η ενιαία τιμή προάγει τον πολιτισμό, την παιδεία, τη δημοκρατία!
Το Δ.Σ. της ΕΝ.ΕΛ.ΒΙ
Αθανάσιος Ψυχογιός Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος
Πρόεδρος Γενικός Γραμματέας
Ιωάννης Κωνστανταρόπουλος Στέφανος Πατάκης
(εκδ. Μίνωας) (εκδ. Πατάκη)
Αντιπρόεδρος Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
• Η αγορά του βιβλίου είναι ίσως η ανταγωνιστικότερη αγορά που υπάρχει στην Ελληνική επικράτεια. Καμία εκδοτική εταιρία βιβλίου δεν έχει μερίδιο αγοράς που να φτάνει ούτε το 10% των συνολικών πωλήσεων της αγοράς βιβλίου.
• Το ίδιο ισχύει για τα βιβλιοπωλεία. Οι αλυσίδες βιβλιοπωλείων, όλες μαζί, αγγίζουν σε πωλήσεις το 20% της συνολικής αγοράς.
• Το ελληνικό δημόσιο δεν επιβαρύνεται με κανένα τρόπο από τις οριζόμενες τιμές από τον εκδότη ούτε από τις ρυθμίσεις της ενιαίας τιμής. Ο νόμος της ενιαίας τιμής δεν ισχύει για προμήθειες του δημοσίου και γενικότερα οργανισμούς με πολιτιστικό ή ανθρωπιστικό περιεχόμενο, ενώ στην
περίπτωση των πανεπιστημιακών βιβλίων το δημόσιο έχει ορίσει ένα δικό του τρόπο κοστολόγησης.
Τι σημαίνει κατάργηση του νόμου ενιαίας τιμής:
Κάποιος θα μπορεί να πουλά είτε ακριβότερα είτε φθηνότερα τα βιβλία.
a. Ακριβότερα: Σε όλα τα νησιά, τις κωμοπόλεις και τα μεγάλα χωριά, όπου δεν υπάρχουν πολλά και μεγάλα βιβλιοπωλεία, θα ανεβούν οι τιμές πώλησης των βιβλίων, όπως ακριβώς γίνεται με τα πρατήρια βενζίνης, με δικαιολογία τα μεταφορικά κόστη. Άρα ένα 30% του πληθυσμού, που συνήθως
είναι φτωχότερο, θα αγοράζει ακριβότερα τα βιβλία.
b. Φθηνότερα: Το εμπορικό κίνητρο ενός μεγάλου βιβλιοπωλείου ή μιας αλυσίδας βιβλιοπωλείων θα είναι να διαφημίσει και να πουλήσει, σχεδόν στο κόστος, τα βιβλία bestsellers. Για να το πετύχει αυτό θα «εκβιάσει» υψηλό ποσοστό έκπτωσης από τον εκδότη, ο οποίος με τη σειρά του, για να μην
εξαφανιστεί το μικτό του κέρδος, θα υψώσει τη λιανική τιμή του προϊόντος.
Για παράδειγμα: επιλέγουμε ένα βιβλίο bestseller, το τελευταίο του συγγραφέα Dan Brown, και συγκρίνουμε τις τιμές πώλησης σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Παρακαλούμε πολύ να ληφθεί υπόψη ότι:
i. όλες οι χώρες που παραθέτουμε, εκτός Αγγλίας, έχουν νόμο ενιαίας τιμής
ii. όλες οι χώρες εκτός Αγγλίας έχουν επιπλέον κόστος παραγωγής τη μετάφραση του έργου
iii. η Ελλάδα, λόγω μικρότερου πληθυσμού, τυπώνει σε λιγότερα τεμάχια και άρα το κόστος των εκτυπωτικών είναι πολύ υψηλότερο ανά τεμάχιο.
Τέλος ας ληφθεί υπόψη ότι το κόστος του χαρτιού είναι το ίδιο για όλες τις χώρες και ανεξάρτητο από το κόστος ζωής και τους κατώτατους μισθούς που ισχύουν σε κάθε χώρα.


Παρατηρήστε ότι η τιμή τιμοκαταλόγου του Ελληνικού βιβλίου είναι 45% μικρότερη. Επίσης οι τιμές τιμοκαταλόγου σε Γαλλία και Ισπανία είναι ίδιες. Τώρα παρατηρήστε ότι η τελική τιμή μετά την έκπτωση του Ελληνικού βιβλίου είναι 20% φθηνότερη από την Αγγλική τιμή που προκύπτει μετά από
την εντυπωσιακή έκπτωση 38%. Επίσης οι τελικές τιμές μετά την έκπτωση σε Γαλλία και Ισπανία είναι ίδιες με την τελική της Αγγλίας. Αυτό σημαίνει ότι στην Αγγλία που δεν ισχύει η ενιαία τιμή βιβλίου, το κοινό αγοράζει στην ίδια τιμή με το κοινό των χωρών που ισχύει η ενιαία τιμή. Απλά έχει την ψευδαίσθηση της μεγάλης έκπτωσης. Επιπλέον, η τιμή πώλησης στην Αγγλία δεν είναι η μέση τιμή της χώρας, αλλά η τιμή της Amazon που εφαρμόζει τις μεγαλύτερες εκπτώσεις. Άρα είναι
ιδιαίτερα πιθανό η μέση τιμή πώλησης του βιβλίου αυτού στην Αγγλία να είναι υψηλότερη και άρα ο καταναλωτής της Αγγλίας το αγοράζει ακριβότερα από τοn Γάλλο ή τον Ισπανό όπου ισχύει η ενιαία τιμή.
Είναι σίγουρο πως τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία (συνήθως μικρές επιχειρήσεις) αδυνατούν να αγοράσουν τις ίδιες ποσότητες με την Amazon και να τύχουν μεγάλης έκπτωσης. Έτσι νοθεύεται ο ανταγωνισμός με αποτέλεσμα τα μικρά και μεσαία βιβλιοπωλεία να πωλούν κυρίως τα μη εμπορικά βιβλία και να φυτοζωούν. Ο κόσμος του βιβλίου κρέμεται από μια κλωστή τη στιγμή αυτή.
Οποιαδήποτε αρνητική επέμβαση θα δημιουργήσει κοινωνικό και πολιτιστικό πρόβλημα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου